šiwar širay Kurdan

                                     Rojhelat  ڕۆژهه لات                                         

 _______________________________________________________________________________________

شەھید یەکەمین سەرۆکی کۆماری کوردستان پێشەوای نەمر قازی مەحەمەد

__________________________________________

 

________________________________________________________________-

 

شەھیدی نەمر د. قاسملو

 کورد لە رۆژھە ڵاتی كوردستان

 

peshmergekani komari Mehabad 1945

چه‌ند پێشمه‌رگه‌یه‌کی ژنی رۆژهه‌لاتی کوردستان ساڵی 1979
  

ژمارەی کوردەکان لە ئێراندا ٦ تا ٧ ملیۆن مەزەندە دەکرێ کە زۆرتر لە چوار پارێزگای کوردستان، ئازەربایجانی ڕۆژئاوا، کرماشان و ئیلام دەژین. پارێزگاکانی خوراسان، ھەمەدان، لوڕستان، گیلان و مازەندەران و چەند پارێزگای تریش کوردی تێدایە. شا عەباسی سەفەوی لە سەدەی حەڤدەھەمدا ژمارەیەکی زۆری کوردی کورمانجی بۆ شەڕ لەگەڵ ئوزبەکەکان لە باکووری خوراسان نیشتەجێ کرد. ئاخێوەری ھەموو شێوەزارەکانی کوردی لە ئێراندا ھەن.

لە ئێراندا کوردەکان چەند جار دژ بە حکومەتی ناوەندی شۆڕشیان کردووە. لە ١٨٨٠دا شێخ عوبەیدوڵڵا دژ بە قاجاڕەکان و سمکۆ لە ١٩٢٠ەکان شۆڕشیان کرد کە سەرکوتکران. قازی موحەمەد لە ١٩٤٦ کۆماری کوردستانی لە مەھاباد ڕاگەیاند کە دوای ١١ مانگ ئەویش تێکشکا. لەدوای شۆڕشی ئیسلامیی لە ١٩٧٩دا کوردەکانی ئێران داوای خودموختارییان کرد و بۆ ماوەیەک بە ڕێبەریی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و کۆمەڵە دەسەڵاتی چەند بەشی ڕۆژھەڵاتی کوردستانیان بەدەستەوە بوو بەڵام لەدوای شەڕێکی چەکداریی چەند مانگە حکومەتی ناوەندی دیسان دەسەڵاتی گرتەوە، ھەزاران کورد کوژران و بەندکران و ھیچ لە داخوازییەکانیان جێبەجێ نەکرا. لە یاسای کۆماری ئیسلامیی ئێراندا ھەر کەمینەیەکی زمانی و ڕەگەزی، مافی ھەیە کولتور خۆی ھەبێت و لەپاڵ فارسیدا بە زمانی خۆی پەروەردە بکرێ بەڵام ھەرگیز وانەی زمانی کوردی لە خوێندنگاکان و زانکۆکانی ئێران نەوتراوە. لە دەورەی سەرۆککۆماریی خاتەمیەوە ژمارەیەک ڕێکخراوی غەیرە دەوڵەتیی کوردی و چەند فێرگەی تاکەکەسیی کوردی پێکھاتوون. لە ئێراندا ڕۆژنامە و گۆڤاری کوردی چاپ دەکرێ بەڵام ئازادیی ڕۆژنامەگەری و ئازادیی قسەکردنیان نییە. ھیچ حیزبێکی فەرمی بە پێناسەی کوردییەوە تا ئێستا لە ئێراندا پێکنەھاتووە و ھاوکاریکردن لەگەڵ حیزبەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان کە دژ بە حکومەتی ناوەندین سزای زیندان و سێدارەی ھەیە.

 

         حوسه‌ین کۆکه‌ن (فه‌رهادی دووهه‌م)
حوسه‌ین کۆکه‌ن ئه‌و مرۆڤه‌ عاشقه‌و قاره‌مانه‌ی ناو حیکایه‌ت و ئه‌فسانه‌کان نیه‌، حوسه‌ین کۆکه‌ن مرۆڤیکه‌ که‌ له‌ دونیای واقیعدا توانیویه‌تی قارمانه‌تیه‌کان و حماسه‌ته‌کانی ناو چیروک و ئه‌فسانه‌کان له‌ چیا به‌رزو سه‌رکه‌شه‌کانی زاگروس له‌ نیشتمانی خۆی واته‌ کوردستان دا وه‌دیبێنی . ئه‌م پیاوه‌ به‌ چالاکی و تیکوشانه‌ ماندوو نه‌ناسه‌کانی خۆی نیشانیداوه‌ که‌ ئیراده‌و توانا‌کانی مرۆڤ هیچ سنووریک ناناسیت.

_________________________________________________________________________________

                                                                    

         

                                         هو نه رن هندی شمساڵ ژه ن خوالێخۆش بوو قاله مه ڕه qale mere

   ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------‌‌

                                                      shaho -pawe شاهۆ -پاوه

  

                                                                                   Bane

 

                       Herbijérin  sha jiwani Kurdistan   یه کێک له شا جوانه کانی ووڵاته که م کێ هه ڵی نابژێریت

     

 

  

     

   

توفه نگ ده ردت له گیانم ،،تفه نگ بێ تۆ نه مانم ،....  پرسیار مه که ن  لوڕ کوردن یان کورد لوڕن  هه مووان کوردین 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

  

                                                                         Bokan

    ____________________________________________________________

ژێوار -هه ورامان jéwar -Hewraman

                    

Ghamchoghay- bijarبێجار  

Awyerئاویەر

 

 

 

 

    ____________________________________________________________

                                                              kermashan    کرماشان                                              

                   

  

                                                                              Ciwanro جوانرۆ

  

                                                                             pawe  پاوە

  

                                                                   Tavge le luristan

 

                                                           بۆکان -  وینه گر  ئیبراییم فه تاحی   

       ____________________________________________________________

 

                                                              gondi Nutdhe -Hewramanگوندی نودچە -ھەورامان

 

                                                                    Teperus le sine تەپەروس لە سنەی سەربەرزەوە

    ____________________________________________________________

 

Pawe -sirwan Hirwé پاوه -سیروان هروێ

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°