šiwar širay Kurdan

                                 Adib ù Nùseran ئه دیب و نووسه ران                                        

  

                                             شاعیری گه وره ی کورد دکتۆر عه بدوڵا په شێو

                                          

                                                                  جه مال نه به ز 

- له‌ ساڵی 1933 له‌شاری سلێمانی له‌دایكبووه‌. 
- له‌سه‌ره‌تای خوێندنیدا جگه‌ له‌ خوێندنی ئیسلامی، فه‌لسه‌فه ‌و سیۆلۆجی و فیزیاو ماتماتكی خوێندووه‌. 
- له‌ نیوه‌ی یه‌كه‌می په‌نجاكانی سه‌ده‌ی رابردوو، له‌ زانكۆی به‌غدا، فیزیاو ماتماتیكی خوێندووه‌. 
- له‌ شاره‌كانی كه‌ركوك و هه‌ولێرو به‌غداو به‌سره‌ وانه‌ی گوتووه‌ته‌وه‌. 
- ساڵی 1962 چووه‌ته‌ ئه‌وروپا بۆ ته‌واوكردنی خوێندن و پاشان له‌ زانكۆكانی مینوخ و ۆزبورگ خوێندنی ئیسلامیی و ئێرانناسی و شێوازی گوتنه‌وه‌ی وانه‌ی خوێندووه‌. 
- له‌ساڵی 1967-1970 له‌ زانكۆی هامبۆرگ خوێندویه‌تی و هه‌ر له‌و ساڵانه‌دا له‌گه‌ڵ‌ چه‌ند هاوڕێیه‌كی، یه‌كێتی نه‌ته‌وه‌یی خوێندكارانی كورد داده‌مه‌زرێنن. 
- له‌ساڵی 1970-1979 له‌زانكۆی به‌رلینی ئازاد زانسته‌ سیاسییه‌كان و رۆژنامه‌نووسی و یاسای خوێندووه‌. 
سه‌رچاوه‌: فازیل نه‌جیب - ماڵپه‌ڕی سبه‌ی

_______________________________________________________________________________________________________________

                               

                                                                             نوسه ر و هه لبه سته وان کاکه یی زاده - که رکوکی کوردان

                                                                            http://kakeyizade.webs.com/    مالپه  ر

 

                   ------------------------------------------------------------------------------------------------------

                   

                                        پایه دار نووسه ر و مێژوونووس خوالێخۆش بوو عه بدولکه ریم موده رریس

 ------------------------------------------------------------------------------------------------------

                                                     خوالیخوش بوو    د.پروفیسور مارف خه زنه دار     

                                   توفي في الساعة التاسعة والنصف من ليلة أمس الإثنين، الكاتب والأستاذ الجامعي المعروف البروفيسور الدكتور معروف خزندار، عن عمر ناهز الـ80 عاما، وبعد 60 عاما من العطاء المتواصل خدمة للأدب واللغة والثقافة الكوردية. 

ولد الأستاذ الدكتور معروف خزندار عام (1930) في أربيل، وأكمل فيها مرحلتي الإبتدائية والمتوسطة، والمرحلة الإعدادية في كركوك، ثم تعرّض للسجن، وبعدها عيّن موظفاً في أربيل، ثم أبعد إلى مدينة الكوت، ومن ثم قبل طالباً في قسم اللغة العربية بكلية الآداب-جامعة بغداد، وبعد تخرجه عيّن مدرساً للغة العربية في كركوك.

 بلغ نتاج البروفيسور خزندار اكثر من (70) عمل بالغات العربية والكردية والروسية .معظمها اهتمت بالجوانب الادبية والثقافية الكردية فبالاضافة الى ما ذكرنا فله كتاب الوزن والقافية في الشعر الكردي صدر هذا الكتاب عام 1962.باللغة الكردية كذلك قام خزندار بجمه ديوان الشاعر الكردي (نالي)وصدر اليه العديد من البحوث نشرت في مجلة( شمس كردستان) او في مجلة (التراث الشعبي)او في كتيبات صغيرة .ومن هذه البحوث.

 

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

                                                   

                                             نووسه رو میژونووسی کورد  د.که مال مه زهه ر 

                           

                                                      نووسه‌ری گه‌وره‌ی کورد محه‌مه‌د ئۆزون 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

                                

                                                 نووسه ر و هونه رمه ندی کورد ئیبراهیم سه لمان

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

                                                                   

                                    Nûserî Kurd Mamosta Hemey Heme Baqi   نووسه‌ری کورد مامۆستا حه‌مه‌ی حه‌مه‌ باقی

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

                                                               

                                          Şa'îr û nûserî kurd D. Refîq Sabîr      شاعیر و نووسه‌ری کورد د. ره‌فیق سابیر
  °°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
                                             
 
                                                     عه‌لادین سه‌ججادی‬   گه‌وره‌ وێژه‌وان و نوسه‌ری کورد

 °°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

                                  

                                                                  شه هید موسا عه نته ر

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

                                                

                                                    محی الدین زه نگه نه خوالیخوشبوو

نووسه‌ری ناوداری كورد كه‌ به‌ عه‌ره‌بی ده‌ینووسی ته‌مه‌نێكی زۆری له‌بواری نوسینی رۆمان و شانۆدا بردۆته‌سه‌ر و خاوه‌نی چه‌ند به‌رهه‌مێكی به‌پێزه‌ له‌و بواره‌دا، نوسه‌ر خاوه‌نی چه‌ند شاكارێكی به‌ناوبانگه‌ و چه‌ندین خه‌ڵاتی له‌سه‌ر به‌رهه‌مه‌كانی به‌ده‌ستهێناوه‌ وه‌ك: 
الجراد، خه‌ڵاتی كتێبی عیراقی 1970 
السؤال، خه‌ڵاتی باشترین ده‌قی عیراقی 1975- 1976 
فی الخمس الخامس، خه‌ڵاتی باشترین ده‌قی عیراقی 1979 -1980 
العلبه‌‌ الحجریه‌‌، خه‌ڵاتی باشترین ده‌قی عیراقی 1982 - 1983 
اڵاشواك، خه‌ڵاتی باشترین ده‌قی عیراقی 1988 - 1989 
تكلم یا حجر، خه‌ڵاتی دانه‌ری به‌توانا 1988 - 1989 
زلزله‌‌ تسری فی عروق الصحراء، خه‌ڵاتی لیژنه‌ی شانۆی دووه‌م 1999 
رؤیا الملك، خه‌ڵاتی ده‌وڵه‌ت بۆ داهێنان 1999 
شعر بلون الفجر، خه‌ڵاتی ده‌وڵه‌ت بۆ داهێنان 2000 
مسرحیه‌ الخاتم، خه‌ڵاتی یه‌كه‌م/ پێشبڕكێی وه‌زاره‌تی رۆشنبیری عیراق 2005. 
محێدین زه‌نگه‌نه‌ له‌خێزانێكی كورد له‌شاری كه‌ركوك له‌دایكبووه‌ و ته‌مه‌نی 14 ساڵان بووه‌ كه‌ نوسینه‌ ئه‌ده‌بییه‌كانی ده‌ستپێكردووه‌ و ساڵی 1962 له‌كۆلیژی ئاداب به‌شی عه‌ره‌بی زانكۆی به‌غدا ده‌رچووه‌ و دواتر بووه‌ته‌ مامۆستا 
مامۆستای كۆچكردوو، ناوێكی دیاری دنیای ئه‌ده‌ب و هونه‌ر و رووناكبیری كوردستان و عیراق بوو، كه‌ ده‌یان كتێب و نووسین و رٍۆمان و شانۆنامه‌ی دانسقه‌ی نووسیوه‌ و له‌ ئاستی كوردستان و عیراق و وڵاتانی عه‌ره‌بیدا یه‌كێك بوو له‌ ده‌سته‌بژێره‌كانی ئه‌ده‌ب و رووناكبیری. 
مامۆستا محی الدین زه‌نگه‌نه‌ كه‌ تا چه‌ند ساڵێك له‌مه‌وبه‌ر له‌ شاری به‌عقوبه‌دا ئه‌ژیا، به‌هۆی هه‌ڕه‌شه‌ی تیرۆریستانه‌وه‌ ناچار بوو شوێنی ژیانی خۆی بگوازێته‌وه‌ سلێمانی و له‌گه‌ڵ خۆشیدا كتێبخانه‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌كه‌ی گواسته‌وه‌ سلێمانی، كه‌ به‌قه‌د هه‌ڕه‌شه‌كانی سه‌ر ژیانی خۆیی و ماڵ و مناڵی په‌رۆشی هه‌ڕه‌شه‌ی له‌ناوچوونی كتێبخانه‌كه‌ی بوو. 
له‌ رۆژه‌ تاریك و ره‌شه‌كانی سه‌رده‌می رژێمی رابردوودا به‌ چه‌كی بیروباوه‌ڕ و قه‌ڵه‌م و نووسین روبه‌ڕووی سته‌می رژێم ئه‌بووه‌وه‌ و له‌ڕێی نووسین و به‌رهه‌می ئه‌ده‌بی دانسقه‌، له‌ دژی سته‌م و چه‌وساندنه‌وه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی و له‌ پێناوی چین و توێژه‌ نه‌داره‌كانی كوردستان و عیراق تێده‌كۆشا. 
به‌ داخه‌وه‌ له‌ شارى سلێمانى له‌ به‌روارى 21 - 8 - 2010 دڵه‌ گه‌وره‌كه‌ى له‌ لێدان كه‌وتوو جووه‌ ریزى كاروانى نه‌مرانى گه‌له‌كه‌مان. 
سه‌رچاوه‌: تۆمارێكی تایبه‌ت بۆ كوردیپێدیا له‌لایه‌ن (بالا كاكه‌مه‌م بۆتانى) سه‌باره‌ت به‌ (محێدین زه‌نگه‌نه‌) له‌: 22-8-2010 0:58:38

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

                 

                                             نووسه ر ماموستای په روه رده فه همی کاکه یی 

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

               

                                                           روماننووس حه مه موکری  

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

 

 شيركو بيكه س

                                                               

  

                                                              Ismail xurmali ئیسماعیل خورماڵی

                       

                                                               فه رهاد سه نگا وی ferhad sengawi

 

                                                           هه لبه سته وان قوباد جه لیل زاده

                                               

                                                                  له تیف هه لمه تی شاعیر 

    پیره میردی

چووه قوتبخانه ی گوندی

له حه وشه كه دا راوه ستا

ده وریان لی دا ماموستا

ها خاله گیان...

چیت گه ره كه ها خاله گیان...؟

پیره مردی بسته زمان

كه پشتی چه مابوو  بوو وه ك گوچان

ووتی: تو خوا ماموستا گیان
 
فیرم ناكه ی چون بنوسم كوردستان!؟
 
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
 
 
مامۆستا عه‌لی که‌رکوکی
شاعیر و هو‌نه‌مه‌ند و نووسه‌ر
له ساڵی 1962 له‌ شاری که‌کوکی کوردان له‌ دایک بووه‌ ، هه‌ر له‌وێ خوێندنی سه‌ره‌تایی و ناوه‌ندی و دواناوه‌ندی و ئینیستیتۆی هونه‌ری ته‌واو کردووه‌ ، که‌سێکی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی سه‌ربه‌خۆیه‌ ، له‌ نووسینه‌کانیدا هه‌ست به‌و ره‌وته‌ فیکریه‌ ده‌کرێت ، ساڵآنێکه‌ له‌ ئه‌ڵمانیا ده‌ژی و هاوڵاتی ئه‌و وڵاته‌یه‌ به‌ڵام هه‌میشه‌ له‌ دونیای کورده‌واری و کوردایه‌تی کۆڵی نه‌داوه‌ . خاوه‌نی کۆمه‌ڵێ نووسین و هۆنراوه‌یه‌ به‌ ده‌ستیه‌وه‌یه‌تی له‌ فرسه‌تێکدا له‌ دووتۆی کتێبێکدا کۆیان بکاته‌وه‌ ، کۆمه‌ڵێ سروود و شیعری بۆ که‌رکوک ئاماده‌ کردووه‌ ، که‌سێکی سه‌رده‌رچووه‌ له‌ مه‌قامه‌ کوردیه‌کانی ناوچه‌ی گه‌رمیان و که‌رکووک .‌‬ 
 
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
 
 
 
 توفیق وه هبی
 نووسه‌ری لێهاتووی و زمانه‌وانی وردبین و مێژوونووسی ناوداری كورد "تۆفیق وه‌هبی به‌گی كوڕی مه‌عرووف" ‌له 1891.01.01 له‌شاری سلێمانی له‌دایكبووه‌.

هه‌ر منداڵ بووه كه باوكی كۆچی دوایی كردووه‌، خوێندنی سه‌ره‌تایی له‌شاره‌كه‌ی خۆی ته‌واو كردووه‌و له‌ساڵی 1904دا چۆته به‌غدا و خوێندنی ناوه‌ندیی و ئاماده‌یی سه‌ره‌بازی به‌زیره‌كی ته‌واو كردووه‌.

ئینجا ڕووی كردۆته شاری ئه‌سته‌مبۆڵی پایته‌ختی ووڵاتی عوسمانی بۆ ته‌واو كردنی خوێندنی باڵاتری، له كۆلێژی ئه‌ركان وه‌رگیراوه‌و بۆته ئه‌فسه‌ری ڕوكن له سوپای عوسمانی.

كه جه‌نگی یه‌كه‌می جیهانی له‌ساڵی 1914دا ڕوویداوه، به‌شداری له شه‌ڕی "چه‌نه قه‌لعه‌" له ده‌رده‌نیل دا كردووه‌و له‌دواییدا ڕه‌وانه‌ی خوارووی ئێراق كراوه بۆ به‌شداریی كردن له‌به‌ره‌ی جه‌نگ له‌دژی هێزه‌كانی به‌ریتانیا له "شعێبه‌" و له‌كاتی كشانه‌وه‌ی سوپای عوسمانی به‌رامبه‌ر به هێزه‌كانی به‌ریتانیا له مانگی ئه‌یلوولی 1917دا به‌شداریی كردووه له‌به‌ره‌ی جه‌نگی ڕومادی و كاتێكیش كه ئه‌و شاره كه‌وتۆته چنگ هێزه‌كانی ئینگلیز ئه‌م به‌خۆی و له‌شكره‌كه‌یه‌وه به‌ره‌و شاری هیت كشاوه‌ته‌وه.

له‌ساڵی 1918دا گواستراوه‌ته‌وه بۆ به‌ره‌ی جه‌نگی فه‌لستین و پایه‌ی سه‌ره‌بازی به‌رزكراوه‌ته‌وه بۆ پله‌ی ڕائید و مه‌دالیای قاره‌مانی له‌سه‌كرده‌ی ئه‌ڵمان وه‌رگرتووه‌و ئه‌وه‌ی شایانی باسه زۆربه‌ی سه‌ركرده‌كانی تیپی سوپای عوسمانی ژه‌نه‌ڕاڵی ئه‌ڵمان بووه، چونكه له‌و جه‌نگه‌دا عوسمانی و ئه‌ڵمانیا هاوپه‌یمان بوون له دژی به‌ریتانیا و فه‌ڕه‌نسا و ئیتاڵیا و ئه‌مه‌ریكا شه‌ڕه‌یان ده‌كرد.

كاتێك كه ئه‌و جه‌نگه جیهانییه به‌شكانی ده‌وڵه‌تی عوسمانی هاوپه‌یمانه‌كانی له‌مانگی تشرینی دووه‌می ساڵی 1918دا كۆتایی هات، تۆفیق وه‌هبی به‌گ گه‌ڕایه‌وه كوردستان و ئینجا چووه به‌غداو بووه یه‌كێك له ئه‌فسه‌ره دیاره‌كانی كورد له‌دامه‌زراندنی سوپای ئێراق له 6ی كانوونی دووه‌می 1921دا.

كاتێك كه شێخ مه‌حموودی حه‌فید له ساڵی 1922دا له هیندستان گه‌ڕێنرایه‌وه سلێمانی و بووه‌وه پاشای كوردستان، تۆفیق وه‌هبی به‌گ له‌مانگی تشرینی یه‌كه‌می ئه‌و ساڵه‌ی 1922دا چووه پاڵ بزووتنه‌وه‌كه‌ی ئه‌م سه‌ركرده‌یه‌ی كورد و كه ئه‌م بزووتنه‌وه‌ و فه‌رمانڕاوه‌كه‌ی شێخی حه‌فیدیش به‌ده‌ستی ئینگلیزه‌كان له‌ناوبران، تۆفیق وه‌هبی به‌گ بۆ ماوه‌ی 42 ڕۆژ گیرا و كه ئازادكرا له دوا دوای ساڵی 1923دا كرا به كارگێڕی بزوتنه‌وه‌كان له شالیارێتی به‌رگری ئێراق و له‌مانگی ئابی 1925یشدا كرا به به‌ڕێوبه‌ری قوتابخانه‌ی سه‌ربازی له به‌غدا و پله‌ی سه‌ربازی بووه موقه‌دده‌م و له‌ساڵی 1929 دا ناردرا بۆ ئینگلته‌ره بۆ به‌شداریی كردن له خولێكی به‌رزكردنه‌وه‌ی شاره‌زایی سه‌ربازی و له‌ساڵی 1930دا پله‌ی عه‌قیدی پێدار و كرا به موته‌سه‌ریفی پارێزگاری سلێمانی، به‌ڵام به‌ر له‌‌ قه‌ومانی شه‌ڕه‌كه‌ی 6ی ئه‌یلوولی 1930ی به‌ ده‌ركی سه‌رای سلێمانی له كاره‌كه‌ی دوورخرایه‌وه كه‌چی له‌ساڵی 1931 له‌دوا شه‌ڕی شێخ مه‌‌‌حموود له ئاوباریك له‌دژی ده‌سه‌ڵاتدارانی فه‌رمانڕه‌وایی ئێراق ماوه‌یه‌ك گیرا و تاوانی هاندانی خه‌ڵكیان بۆ داواكردنی فه‌رمانڕه‌وایه‌كی كوردی خسته‌پاڵ و ماوه‌یه‌ك بێ كارو فرمان مایه‌وه تاكو له‌ساڵی 1946 ئه‌م كه‌سایه‌تییه به‌ناو كورد كرا به شالیاری ئابووری ئێراق له شالیارییه‌كه‌ی حه‌مدی پاچه‌چی داو دوای ئه‌وه‌ش تاكو ساڵی 1958 گه‌لێك جار به‌ناوی كورد كراوه به‌ شالیاری به‌رگری و مه‌عاریف.

له‌سه‌ره‌تای ساڵی 1958دا كراوه به ئه‌ندام له ئه‌نجوومه‌نی پیاوماقووڵانی ئێراق "مجلس الاعیان" و له‌دوای شۆڕشی 14ی ته‌ممووزی 1958 دا ئێراقی جێهێشتووه‌و چووه‌ته شاری له‌نده‌ن و دوا ساڵه‌كانی ژیانی لێ به‌سه‌ر بردووه‌و هه‌ر خه‌ریكی نووسینی مێژووی كورد و نووسینی بابه‌تی زمانه‌وانی كوردی بووه‌م تاكو له 1984.01.05دا له‌و شاره له ته‌مه‌نی 93 ساڵیدا كۆچی دواییكردووه‌و ته‌رمه‌كه‌ی هێنراوه‌ته‌وه بۆ سلێمانی و له‌سه‌ر ڕاسپارده‌ی خۆی له‌چیای پیره‌مه‌گروون له ته‌نیشت گۆڕی پیاوچاكی كورد پیره‌مه‌گروون به‌خاك سپێردراوه.

به‌رهه‌مه‌كانی تۆفیق وه‌هبی به‌گ

مامۆستا تۆفیق وه‌هبی گه‌لێك په‌رتووكی به‌نرخی له‌باره‌ی زمان و مێژووی كوردستانی كۆن به‌زمانانی كوردی و توركی و عه‌ره‌بی و ئینگلیزی داناوه‌و زۆربه‌یانی چاپكردووه.

یه‌كه‌م: به‌رهه‌مه كوردییه چاپكراوه‌كانی

1- ده‌ستووری زمانی كوردی - به‌غدا 1928، 114 لاپه‌ڕه‌یه
2- خوێنده‌واریی باو - به‌غدا 1933، 44 لاپه‌ڕه‌یه
3- قسنێك له كوردستان - به‌غدا 1947، 18 لاپه‌ڕه‌یه
4- فه‌رهه‌نگی كوردی - ئینگلیزی (هاوبه‌ش)، له‌نده‌ن 1965، 179 لاپه‌ڕه‌یه

دووه‌م: به‌رهه‌مه چاپكراوه‌كانی به عه‌ره‌بی

1- رجعیه المانیا و عبادة القوة - به‌غدا 1942، 36 لاپه‌ڕه‌یه
2- الاصل و الاستطراد في اصل معنى بغداد - به‌غدا 1950، 51 لاپه‌ڕه
3- قواعد اللغة الكردیة ج (1) بیروت 1956، 112 لاپه‌ڕه
4- قواعد اللغة الكردیة ج (2) بیروت 1956، 55 لاپه‌ڕه
5- التون كوپری - به‌غدا 1956، 28 لاپه‌ڕه
6- سخرة من دربند بازیان الی تاسلوجه - به‌غدا 1956، 36 لاپه‌ڕه‌
7- حول مقال مسئوولیه الادیب الكردی للاستاذ عبدالمجید لطفی - به‌غدا 1973، 15 لاپه‌ڕه

سێیه‌م: به‌رهه‌مه چاپكراوه‌كانی به ئینگلیزی

1- ئه‌شكه‌وتی گندۆك - به‌غدا 1949
2- پاشماوه‌ی میسرازئیه‌كان (ئێزدییه‌كان) له‌نده‌ن 1962
3- خوێندنی كوردی - به‌شی یه‌كه‌م له‌نده‌ن 1968

مامۆستا تۆفیق وه‌هبی به‌گ له‌دوای دامه‌زراندنی كۆڕی زانیاری كورد له ساڵی 1971دا به ئه‌ندامی شانازی هه‌ڵبژێردراو گه‌لێك لێكۆڵێنه‌وه‌ی گۆڤاری كۆڕدا نووسی. 
 
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
 
 
هه لبه سته وانی کورد ئیسماعیل خورمالی 
 

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
 
 
نووسه ر و هه لبه سته وان ئازاد ئه حمه د 
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

                   

           ئه دیب نادر  نووسه ر - وه رگێر و هه لبه ستوانی شاری که رکوک   
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°° 

 

    به ختیار عه لی نووسه رو روناکبیر 
 
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
                                                  

                                                                        Helbestewan  kejal Ahmed - Kirkùk 1967 که ژال محه مه د

    °°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

                                                       

 

 
                                                      Nuser ù helbestewan Mehabad Qeredaxi 1966 kifri -kirkùk مه هاباد قه ره داغی
 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                                        

                                                                     نووسه ر و هه لبه سته وانی شاری که رکووک دانا عه سکه ر 

  °°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

                                                          

 

                                                       ووشیار ئه حمه د ئه سوه د  هونه رمه ند و روژنامه نووس - که رکووک 
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°° 
     
                 
                                                     نووسه ر و ئه ندازیارو په رله مانتار خه سره و جاف
 
  
                                                     
 
                                                                                    ڕۆسته‌م ‌حه‌وێزی

شاعیری شیعری ڕامیاری كوردی ڕۆسته‌م ‌حه‌وێزی له ساڵی 1913دا  
له‌شاری كۆیه له‌دایكبووه ناوی ته‌واوی "محه‌مه‌د نافیع كوڕی عه‌بدولفه‌تاح
ئاغای كوڕی عه‌وڵاغای حه‌وێزیی"ه‌و خوێندنی تاكو پۆلی دووه‌می ناوه‌ندی
بووه. به‌ڵام به‌زیره‌كی خۆی و خوێندنه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌ی وێژه‌ی و
ڕووناكبیریی بووه‌ته لاوێكی ڕۆشنبیری هۆشیارو له‌گه‌ڵ دروست بوونی پارتی
"هیوا" له‌ساڵی 1939دا به‌سه‌رۆكایه‌تی مامۆستا "ڕه‌فیق حیلمی" بووه‌ته
ئه‌ندامێكی چالاكی ئه‌و پارته و له‌دواییدا ڕێبازێكی چه‌پی گرتووه‌و
له‌سه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی تووشی گه‌لێك گرتن و ڕاوه‌دونان بووه تاكو
به‌رپابوونی شۆڕشی 14ی ته‌ممووزی 1958 ئینجا به فه‌رمانبه‌ری تاپۆ له‌ كۆیه
دامه‌زراوه و له‌سه‌رده‌می فه‌رمانڕه‌وایی پارتی به‌عس دووباره به به‌ر
هه‌ڵمه‌تی گرتن كه‌وتووه و ژیانێكی كوله‌مه‌رگی ژیاوه تاكو له شه‌وی 27
له‌سه‌ر 28ی شوباتی 1999 هه‌ر له كۆیه له ته‌مه‌نی 86 ساڵیدا كۆچی دوایی
كردووه‌.ڕۆسته‌م ‌‌حه‌وێزی شاعیرێكی لێهاتووی شیعری ڕامیاری كوردی بووه‌و
دیوانێكی گه‌وره‌ی له‌و جۆره شیعره له‌ پاش به‌جێماوه‌و به‌شێكی له‌ساڵی
2001دا له‌لایه‌ن "چه‌له‌نگ"ی كوڕییه‌وه به‌ چاپ گه‌یێنراوه‌و ده‌كه‌وێته
190 لاپه‌ڕه‌ی قه‌باره ناونجی.شاعیر له هۆنراوه‌یه‌كیدا به‌ناوی سه‌ربه‌ستی
ئه‌م بابه‌ته به‌جۆرێكی هونه‌ریی پڕ چه‌مك و واتا هه‌ڵده‌سه‌نگێنێ و
سه‌ربه‌ستی به به‌راتێكی كۆمه‌ڵی مرۆڤایه‌تی و به‌گوڵی ته‌مه‌نی
به‌ندكراوه‌كانی نێو گرتووخانه‌ی زۆرداریی و به‌ری كۆششی مه‌ردی خه‌باتگێڕو
ڕ‌ه‌نجی جوتیار و كرێكاران داده‌نێ و له‌م ڕووه‌وه ده‌ڵێ:
به‌راتێكی ته‌بیعی كۆمه‌ڵی ئینسانه سه‌ربه‌ستیوه‌ڵاشی میلله‌تی خاوه‌ن ڕه‌وشتی جوانه سه‌ربه‌ستیگوڵی عومری هه‌زاران گرتی نێو زیندانه سه‌ربه‌ستیبه‌رو مێوه‌ی ته‌لاش و كۆششی مه‌ردانه سه‌ربه‌ستیبڕشتی ڕه‌نجی جوتیارو كرێكارانه سه‌ربه‌ستی
ئینجا له پێنج خشته‌كی دووه‌می هۆنراوه‌كه‌یدا پتر نرخ و
به‌های سه‌ربه‌ستی بۆ مرۆڤ ده‌رده‌بڕێ كه‌چۆن وه‌ك گه‌وهه‌ر و ڕۆژ و چرای
ڕووناك و دوڕو مه‌رچانه‌و له‌هه‌مان كاتیشدا دوژمنی زۆردار و دزانه و
ده‌ڵێ:له‌ناو به‌ردی نه‌زانی گه‌وهه‌ری په‌نهانه سه‌ربه‌ستیله‌پشت هه‌وری زوڵم ڕۆژ و چرای ئاسمانه سه‌ربه‌ستیله‌ژێر ده‌ریایی داگیركه‌ر دووڕو مه‌رجانه سه‌ربه‌ستیشه‌وه‌ی زۆردار و توججار و دزو گۆرانه سه‌ربه‌ستیله‌سه‌ر كایه‌ی حوكمڕانی سه‌پان سوڵتانه سه‌ربه‌ستی!
شاعیر هه‌ر له‌ بواری ڕامیاریدا له هۆنراوه‌یه‌كی دیكه‌دا
له‌باری ژیانی نه‌ته‌وه‌ی كورده‌وه ده‌دوێ كه چۆن ئه‌م میلله‌ته له‌سه‌ر
گه‌نجینه‌ی به‌هاداری نه‌وت و به‌ربوومی كشتوكاڵی زۆر و زه‌وه‌ندن و سروشتی
خاكه‌كه‌یان هه‌موو خێر و بێرێكی پێ به‌خشیوون كه‌چی به‌شیان له‌و هه‌موو
خێرو به‌رهه‌مه زۆره ته‌نیا نان و دۆیه و له‌م باره‌یه‌وه ده‌ڵێ:له‌سه‌ر گه‌نج و خه‌زینه‌ی زێڕی ڕه‌شدانله‌ناو خه‌رمانی گه‌نم و باخی لیمۆ!ته‌بیعه‌ت هیچ نه‌ما پێیان ببه‌خشێكه‌چی نیتیان به‌ غه‌یره‌ز نانی جۆو دۆ!
ڕۆسته‌م ‌حه‌وێزی له هۆنینه‌وه‌ی چوارینی ڕامیاریش ده‌ست
ڕۆیشتوو بووه‌ و چه‌پكێكی له‌و جۆره شیعره پێشكه‌ش كردووین و ئه‌مه‌ی
خواره‌وه نموونه‌یه‌كیه‌تی:گه‌وره‌كم ده‌وێ زانا به‌كاربێبه‌بێ نۆكه‌رو بێ خزمه‌تكار بێڕزگاریی قه‌ومی له‌لا شیعار بێ!!
له‌ ماڵپه‌ری فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌بی کورد و کوردستانی وه‌رگیراوه‌‬
 ،لە شێونێکی تر حەشرم بکە.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
        
                                      
                                                                                jemal xembar جه مال غه مبار
     ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
                      
                                                                                 هونه مه ند شانوکار  غه فور سالح
       
 ------------------------------------------------------------------------------------------------------
 
               nuser mamosta Abdullah Sarraj نوسه ر ما مۆستا عه بدولله سه رراج
   ----------------------------------------------------------------------------------------------------